پروژه قطار سريع السير اصفهان – تهران پساز سی سال وعده وعيد متوقف شده است/ اکنون مشخص شده این پروژه توجیه اقتصادی ندارد و قیمت بلیط این سیستم از قیمت بلیط هواپیما گرانتر خواهد بود
پروژه قطار سریعالسیر اصفهان–تهران که از اوایل دهه ۷۰ بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای حملونقل ریلی کشور مطرح شد، اکنون پس از سالها وعده و تبلیغ، با پیشرفت فیزیکی کمتر از ۱۰ درصد در وضعیت توقف و بلاتکلیفی قرار گرفته است. قرار بود این خط آهن با سرعت ۳۰۰ کیلومتر در ساعت، مسیر ۴۳۰ کیلومتری اصفهان–تهران را به ۱ ساعت و ۴۵ دقیقه کاهش دهد و از شهرهای میمه، دلیجان و قم عبور کند؛ اما عملیات اجرایی آن طی سالهای اخیر با کندی شدید همراه بوده است.
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی رسمی، این پروژه را فاقد توجیه اقتصادی دانسته و اعلام کرده است که هزینه ساخت، نگهداری و تعمیرات این سیستم بسیار سنگینتر از برآوردهای اولیه است. همزمان، ۲۴ صاحبنظر حوزه حملونقل نیز در نامهای خطاب به رؤسای دو قوه و مسئولان مرتبط، خواستار توقف قاطع این طرح شدهاند. آنها تأکید کردهاند که پروژه سریعالسیر نه در معیارهای اولویتدار قرار میگیرد و نه از نظر فنی و اقتصادی اطمینانبخش است.
در این نامه هشدار داده شده است که «کرایه بالای این سیستم ـ حتی بیش از کرایه هواپیما ـ، کمبود ناوگان و افزایش سرفاصله حرکت، وابستگی شدید به فناوری خارجی برای تعمیرات، و هزینههای سنگین نگهداشت، میتواند به استهلاک زودرس و کاهش سرعت برای رعایت استانداردهای ایمنی منجر شود.» همچنین، ایجاد حس تبعیض میان شهروندانی که امکان استفاده از این سیستم گرانقیمت را ندارند، از دیگر نگرانیهای مطرحشده است.کارشناسان معتقدند طرفداران این طرح با «وارونهنمایی واقعیتها» تصویری غیرواقعی از مزایای آن ارائه میدهند. به باور آنان، تغییر مسیر پروژه از «سریعالسیر» به «برقی» کاملاً امکانپذیر است و با یکهشتم هزینه فعلی، میتواند ظرفیت حمل بار و مسافر را افزایش دهد و زمان سفر را نیز کاهش دهد. از سوی دیگر، نوسانات ارزی، تحریمها و شرایط جنگی، ورود سرمایه خارجی و فناوریهای نوین را با دشواری جدی مواجه کرده است.
